بررسي عوامل مؤثر بر اجراي روش هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت در بودجه‌بندي عملياتي (مورد مطالعه: دستگاههاي دولتي استان اصفهان)

چكيده

تا سال 1384 نظام بودجه‌بندي در ايران برنامه‌اي بود ولي با تحولاتي که همگام با ساير کشورها در نظام بودجه‌بندي ايران به وجود آمد, از سال 1385 بودجه عملياتي تجربه مي‌شود. بودجه‌بندي عملياتي تحول برجسته‌اي در روند اصلاحات نظام بودجه‌بندي دولتها است كه با استفاده از روشهاي علمي هزينه‌يابي و برنامه‌ريزي راهبردي، ابزار نيرومند و کارآيي را در اختيار مديران بخش دولتي قرار مي‌دهد. در اين ميان روش هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت (ABC) يکي از تکنيک‌هاي مفيد هزينه‌يابي است که در اين پژوهش، عوامل مؤثر بر اجراي آن در بودجه عملياتي دستگاههاي دولتي استان اصفهان، مورد بررسي و مطالعه واقع شده است.

پژوهش حاضر، پژوهشي كاربردي از نوع توصيفي- پيمايشي است كه براي جمع آوري اطلاعات مورد نياز تحقيق از پرسشنامه استفاده شده است. جامعه مورد بررسي پژوهش، شامل دستگاههاي دولتي استان اصفهان است كه در سال 1385 به نحوي از بودجه استاني برخوردار بوده‌اند. نتايج حاصل از تحقيق، بيانگر آن است كه در دستگاههاي دولتي استان اصفهان به غير از توانمندي در ارزيابي عملكرد، ساير شرايط لازم براي اجراي روش هزينه­يابي بر مبناي فعاليت در بودجه‌بندي عملياتي از قبيل؛ توانمندي كاركنان، توانمندي فني، مشروعيت (مشروعيت قانوني، مشروعيت رويه‌اي و مشروعيت سازماني) و مقبوليت (مقبوليت سياسي، مقبوليت مديريتي و همخواني مشوق‌ها)، مهيا نيست؛ اين در حالي است كه بدون بكارگيري روشهاي نوين هزينه‌يابي در بودجه‌بندي عملياتي، سخن گفتن از اصلاحات در نظام بودجه‌بندي و تبديل كامل بودجه برنامه‌اي به عملياتي کاري مشکل است.

واژه‌هاي كليدي: بودجه، بودجه‌بندي برنامه‌اي، بودجه‌بندي عملياتي، پاسخگويي عملياتي، دستگاههاي دولتي، هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت