تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سميه حيدري

دانشكده : علوم اداري و اقتصاد

استاد راهنما : دکتر مرتضي سامتي

تاريخ دفاع : 27/7/87

رشته و گرايش : اقتصاد- علوم اقتصادي

استاد مشاور : دکتر سيد کميل طيبي

مخارج دولت و منابع تامين مالي آن از منظر رشد حقيقي اقتصاد ايران در دوره زماني(1386-1338)

چكيده

دراقتصاد کلان همواره بخش دولتي داراي نقش و جايگاه با اهميتي است. زيرا فعاليت هاي اقتصادي دولت معمولا داراي آثار و اهداف اجتماعي است. بعلاوه، فعاليت هاي دولت بخش خصوصي جامعه را متاثر مي کند، به گونه اي که منجر به تقويت يا تضعيف آن در فعاليت هاي اقتصادي مي شود. در حال حاضر سهم بخش عمومي و دولتي نسبت به بخش خصوصي بالا است و دولت نقش تعيين کننده اي در مسير رشد اقتصادي برعهده دارد.

هدف اين مطالعه بررسي اثر نرخ رشد مخارج دولت به تفکيک جاري و عمراني بر رشد حقيقي اقتصاد ايران است، در اين راستا تاثيرات نرخ رشد درآمدهاي دولت بر رشد حقيقي اقتصاد نيز مدنظر قرار مي گيرد. باتوجه به اين که کشور داراي يک اقتصاد نفتي است، اين فرضيه نيز آزمون مي شود که اساسا آيا نرخ رشد درآمدهاي نفتي تاثيري بر رشد حقيقي اقتصاد ايران دارد؟ اين مطالعه همچنين در پي پاسخ به اين سوالات است که آيا به طور همزمان رشد اقتصادي نرخ رشد درآمدهاي دولت را تحت تاثير قرار خواهد داد يا خير؟ و تاثير نرخ رشد ماليات ها بر رشد حقيقي اقتصاد چگونه است؟

در اين تحقيق، داده هاي سري زماني متغيرهاي اقتصاد کلان ايران در دوره (1386-1338) استفاده مي شود تا با بهره گيري از سيستم معادلات همزمان روش تخمين حداقل مربعات دو مرحله اي به سوالات مطرح شده ي فوق پاسخ داده شود. در الگوي تجربي مطالعه چهار معادله همزمان نهايي شده است که عبارتند از: نرخ تورم، نرخ رشد واقعي اقتصادي، نرخ رشد واقعي درآمدهاي دولت و نرخ رشد واقعي سرمايه گذاري جهت انجام مراحل مختلف بويژه پردازش داده ها، اندازه گيري و برآورد مدل از نرم افزارهاي Eviews, Stata, Excel شده است.

نتايج اين مطالعه نشان مي دهند که نرخ رشد واقعي مخارج جاري دولت داراي تاثير مثبت و معناداري بر نرخ رشد حقيقي اقتصاد بوده است و نرخ رشد حقيقي اقتصاد نيز داراي تاثير مثبت و معناداري بر نرخ رشد واقعي درآمدهاي دولت است اما نرخ رشد واقعي مخارج عمراني و نرخ رشد واقعي درآمدهاي نفتي بر نرخ رشد حقيقي اقتصادي داراي تاثير نبوده است. در مجموع با وجود برخورداري از منابع عظيم نفتي، نقش دولت از کارامدي لازم برخوردار نبوده است. زيرا نتايج نشان دادند که نرخ رشد ماليات ها چندان بر رشد حقيقي اقتصاد تاثير گذار نبوده است.

با توجه به نتايج به دست آمده، دولت با کاهش فعاليت هاي عمراني و توجه بيشتر به فعاليت هاي نظير گسترش سرمايه انساني، حمايت از صادرات غير نفتي و هدفمندکردن يارانه‌ها مي تواند نقش موثري در راستاي رشد اقتصادي ايفا نمايد.

کليد واژه ها: رشد مخارج دولت، رشد درآمدهاي دولت، نرخ رشد واقعي اقتصاد، بخش عمومي، نرخ تورم، نرخ رشد سرمايه گذاري، اقتصاد ايران