تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/6/79

رشته و گرايش : علوم سياسي

استاد مشاور : دکتر علي صادقي

نام و نام خانوادگي : مجيد ميرشکار

دانشكده : علوم اداري و اقتصاد

استاد راهنما : دکتر حسين هرسيج

تحليلي بر تاثير شوراي شهر بر ميزان مشاركت سياسي مردم در جمهوري اسلامي

چكيده

« قدرت » ،‌كلمه‏اي است كه بر تارك علم سياست قرار دارد و چگونگي توزيع آن يكي از مهمترين مسايل در علم سياست بوده و مشاركت سياسي در حقيقت بيان مجاري و ابزارهاي توزبع قدرت در سطح جامعه است . پس با توجه به اهميت مشاكرت سياسي براي حيات يك جامعه و با توجه به ونيژگيهاي فرهنگي ، سياسي ،‌اقتصادي و ... جامعه ايران در ميان ابزارهاي گوناگون مشاركت سياسي ، امروزه شوراهاي اسلامي كشوري بعنوان مفيدترين و مؤثر ترين ابزار براي تحقق مشاركت سياسي در جامعه معرفي مي‏گردد كه مي‏توانند عاملي در جهت فعاليت گروهها و افراد در شكل دهي به هرم قدرت سياسي و نقش يابي آنها در گردش و حركت امور از سطوح پائين جامعه به رأس آن باشند . اما مؤلفه‏هاي واقعي شواري شهر و مشاركت سياسي كدامند ؟

 شوراي شهر نهادي است كه به منظور هدايت امور مربوط به شهر با پشتوانه قانوني توسط مردم آن شهر براي مدت معيني تشكيل مي‏گردد كه مؤلفه‏هاي آن قانوني بودن ، عمومي بودن در دو سطح وظايف و منتخبين و داشتن استقلال است . كاركرد شوراي شهر به دو صورت انتخاب مقامات شهري و شركت در فرآيند تصميم‏گيري انجام مي‏گيرد كه از طريق آن پييامدهايي چون توزيع قدرت ، افزايش مشروعيت ، ثبات و كارآيي ، زمينه سازي دموكراسي و هويت بخشي به افراد در جامعه خواهد داشت . مشاركت سياسي نيز عبارت است از شركت افراد در انتخابات مقامات و فرآيند تصميم‏گيري در سطح جامعه كه مؤلفه‏هاي اصلي آن آگاهانه بودن ، داوطلبانه و برابر بودن فرصتها است كه در دو نوع خود جوش و بسيجي ، و دردو شكل متعارف و غير متعارف در جوامع ديده مي‏شود كه در دو بعدكمي و كيفي قابل بررسي است . و در صورتي كه در قالب خود جوش و آگاهانه و متعارف باشد براي جامعه پيامدهاي متعددي چون انتقال مسالمت آميز قدرت و مسئوليت پذيري حكومت در مقابل خواسته‏هاي مردم و توزيع منابع و ... خواهد داشت.

شوراي اسلامي كشور از طريق تشويق و هدايت مردم براي مشاركت در امور محلي و ارايه يك مديريت مشاركتي در چارچوب قانون اساسي ،‌از طريق آموزش سياس افراد و ايجاد فرهنگ سياسي لازم براي مشاركت ،‌زمينه نهادينه شدن مشاركت سياسي در جامعه را فراهم مي‏نمايد و اين مهم مستلزم داشتن يك مركز علمي ـ اجرايي در ارتباط با شوراهاي اسلامي كشور مي‏باشد تا با اجراي واقعي قانون شوراهاي اسلامي كشوري اولاً با توجه به ضرورت تغيير در ساختار سياسي جامعه به عنوان ضرورت بنيادين براي ايجاد تحول در سطح جامعه از درستكاري موقتي و مقطعي در سطح جامعه جلوگيري مي‏كند . ثانياً با اجراي واقعي آن و پيامدهاي متعددي كه در سطح جامعه خواهد داشت در حقيقت نيروهاي جديدي به نظام اجتماعي ترزيق نموده و قدرت نظام را براي كسب ثبات فعال افزايش مي‏دهد . ثالثاً ضمن بررسي مشكلات و موانع شوراها آنها را در دو سطح افقي و عمودي هدايت كرده و از اين طريق ساختارهاي فرهنگي ، اجتماعي ،‌اقتصادي و سياسي جامعه را متناسب با نيازهاي شوراها براي فعاليت واقعي در سطح جامعه مهيا مي‏سازد.

اين پايان نامه در چهار فصل تنظيم شده است كه به ترتيب در فصل اول به كليات موضوع پرداخته است و در فصل دوم به مفهوم شوراي شهر ، جايگاه آن در تاريخ سياسي ايران و اسلام ،‌كاركردها ، پيامدها و موانع آن عنوان مي‏گردد . در فصل سوم مفهوم مشاركت سياسي و اهميت و جايگاه آن ، چگونگي و پيامدهاي آن مورد بررسي قرار مي‏گيرد و در فصل چهارم با توجه به آمار موجود در اولين دوره انتخابات شوراهاي اسلامي و مقايسه آن با سومين دروه انتخابات مجلس خبرگان ،‌پنجمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي و هفتمين دوره انتخابات رياست جمهوري به چگونگي افزايش مشاركت سياسي مردم در قالب كيفي و كمي آن توسط شوراهاي اسلامي كشور پرداخته مي‏شود.