تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : آيت اله فيروزي

دانشكده : علوم اداري و اقتصاد

استاد راهنما : دکتر سيد جواد امام جمعه زاده

تاريخ دفاع : 19/7/85

رشته و گرايش : علوم سياسي

استاد مشاور : دکتر سعيد وثوقي

همگرايي يا واگرايي در منطقه خليج فارس

چكيده

اهميت همگرايي منطقه اي بر كسي پوشيده نيست. با توجه به رقابتهاي اقتصادي و سياسي در جهان امروز، براي كاستن از آسيبها، همگرايي و اتحاديه منطقه اي ضروري مي نمايد. براي شكل گيري همگرايي منطقه اي در خليج فارس شرايطي لازم است؛ شرايطي كه باعث همكاري و نزديكي كشورهاي منطقه مي شود. اما در حال حاضر شكل گيري همگرايي منطقه اي با مشكلات و موانع عمده اي روبروست. رويكرد اين پژوهش توصيف آينده مطلوب از همگرايي منطقه اي نيست، بلكه سعي بر اين است كه با ذكر عوامل همگرا و واگرا كننده در اين منطقه، ريشه هاي اساسي بي اعتمادي و عدم همگرايي را در منطقه خليج فارس روشن نمايد. حال اين پرسشها قابل طرح است؛ 1) چرا كشورهاي منطقه همگرايي پيشه نمي كنند؟ 2) چه عوامل مشترك دركشورهاي منطقه وجود دارد كه توانايي تسريع روند همگرايي رادارد؟ 3) براي رسيدن به همگرايي کشورهاي منطقه با چه موانع اي روبرو هستند؟

براي پاسخ به اين پرسشها ابتدا چارچوب نظري همگرايي و رويكردهاي مختلف آن بررسي و سپس موانع تحقق آن در منطقه خليج فارس تبيين مي گردد. با فرض اينكه موانع همگرايي بيشتر سياسي است تا اقتصادي و غيره اهداف قابل حصول از طريق همگرايي، در كشورهاي جهان سوم احتمالاً كمتر از كشورهاي صنعتي مي باشند. گوناگوني انگيزه ها، سياست ها، ايدئولوژي ها، سطح زندگي، منابع و ذخاير ملي، بافت جمعيت، ساختار صنعتي، اقتصادي و سياسي در كشورهاي حوزه خليج فارس مشكل همگرايي آنها را چند برابر مي سازد. بايد گفت سد و بندهاي در راه همگرايي بسيار است و آرزوي همگرايي براي منطقه خليج فارس ساده لوحانه مي نمايد؛ اما چيزي كه هست اگر دولتها و حاكمان منطقه بخواهند مي توانند تمام موانع همگرايي را برطرف سازند. سخن پژوهش حاضر اين است كه كليد همگرايي در منطقه خليج فارس در دست نخبگان عملي و علمي حاكم است.

اميد است با توجه به موارد مطروحه پيشنهادهايي که براي نزديكي كشورهاي منطقه خليج فارس در جهت دستيابي به همگرايي منطقه اي در اين پژوهش ارائه گرديده مثمر ثمر واقع شود.

کليد واژه ها: همگرايي، منطقه، خليج فارس