تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 18/10/81

رشته و گرايش : علوم سياسي

استاد مشاور : دکتر محمود کتابي

نام و نام خانوادگي : نصرالدين نانسي

دانشكده : علوم اداري و اقتصاد

استاد راهنما : دکتر حسين هرسيج

تجزيه و تحليل و ارزيابي نظريات كارل ريموند پوپر درباره‌ي دموكراسي

چكيده

اين تحقيق به تجزيه و تحليل نظريه‌ي دموكراسي كارل ريموند پوپر مي‌پردازد. براي فهم دقيق‌تر نظريه‌ي وي در باب دموكراسي؛ تعريف دموكراسي كلاسيك و همچنين برخي از الگوهاي موجود دموكراسي مورد نظر متفكراني همچون شومپيتر، دال، هايك و پولانزانس مقايسه مي‌شود تا نقاط ضعف و قوت نظيريه‌ي پوير سنجيده شود. پوپر مخالف نظريه‌ي كلاسيك بوده و دموكراسي را همچون روشي براي اعمال حق قضاوت مردم در بركناري رهبران، بدون به كار گيري خشونت دانسته است.

براي دستيابي به چرايي و چگونگي شكل‌گيري نظريه‌ي دموكراسي پوپر، در ابتداي مباني فلسفي نظريه‌ي وي كه مشتمل بر حمله‌هاي او به اصالت تاريخ در نزد افلاطون، هگل و ماركس و همچنين نفي پوزيتيويسم، اصالت ماهيت و ايده‌آليسم بوده بيان گرديده؛ و در ادامه شرايط عيني شكل‌گيري نظريه دموكراسي پوپر، يعني اوضاع سياسي، اجتماعي، اقتصادي اروپا خصوصاً ظهور كمونيست و استالينيسم در روسيه و ظهور فاشيستم در آلمان و اتريش مورد بررسي قرار گرفته است. نظريه‌ي دموكراسي پوپر، رابطه تنگاتنگي نيز با نظريه‌ي معرفت شناسي وي دارد، از نظر او ابطال‌پذيري به عنوان معيار تمييز علم از شبه علم به حساب مي‌آيد، لكين به علت ضعفهاي اين معيار او به سمت عقلانيت و نقد‌پذيري به عنوان معياري جديد حركت مي‌نمايد؛ پوپر بر اساس نظريات معرفت شناسي خويش معتقد به روش آزمايش و خطا و تحول دائمي دموكراسي است كه در آن همه چيزدر معرض نقادي قرار داد و همچ كس نمي‌تواند در هيچ زمينه‌اي مدعي مرجعيت و مطلقيت باشد.

نظريه‌ي دموكراسي پوپر از لحاظ نظري و عملي داراي پيامدهاي مثبت و منفي نظير گسترش عقلانيت و نقدپذيري، رشد وتوسعه ديوانسالاري، از دست رفتن آزادي، ايجاد روحيه‌ي تسامع و تساهل در انديشه و شكوفائي استعداد‌ها است. در انتهاي تحقيق بديلي در كنار مدل دموكراسي پوپر و ديگر مدلهاي مورد تجزيه و تحليل، پيشنهاد مي‌گردد.